Την επιχειρησιακή ανεπάρκεια της Πολιτείας απέναντι στα εγκλήματα που διαπράττονται με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης φέρνει στη Βουλή ο βουλευτής Α΄ Ανατολικής Αττικής της ΝΙΚΗΣ, Τάσος Οικονομόπουλος, με Ερώτησή του προς τους υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη.
Με τον ν. 5321/2026 θεσπίστηκαν τα εθνικά μέτρα εφαρμογής του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Προβλέφθηκαν αρμόδιες εποπτικές αρχές, Κέντρο Συντονισμού και Τεχνογνωσίας, ενιαίο σύστημα καταγγελιών, Παρατηρητήριο και Μητρώο Συστημάτων ΤΝ που χρησιμοποιούνται από δημόσιους φορείς. Η κυβέρνηση, ωστόσο, δεν έχει απαντήσει στο βασικό ερώτημα: ποιοι μηχανισμοί λειτουργούν ήδη στην πράξη και ποιοι παραμένουν απλές νομοθετικές εξαγγελίες.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη μετατραπεί σε εργαλείο εγκληματικής δράσης. Βαθυπαραποιημένα βίντεο και ηχητικά αρχεία, κλωνοποίηση φωνής, ψηφιακή πλαστοπροσωπία, οικονομικές απάτες και εκβιασμοί μπορούν πλέον να εκτελούνται μαζικά, γρήγορα και με πρωτοφανή πειστικότητα. Οι ανήλικοι, οι ηλικιωμένοι, οι πολίτες με περιορισμένη ψηφιακή εμπειρία και οι μικρές επιχειρήσεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του κινδύνου.
Παρά την κλιμάκωση της απειλής, δεν έχει καταστεί σαφές εάν η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος διαθέτει επαρκή αριθμό εξειδικευμένων στελεχών, σύγχρονα εργαλεία ανίχνευσης και δυνατότητα εγκληματολογικής εξέτασης υλικού που έχει δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί με ΤΝ. Άγνωστο παραμένει επίσης εάν καταγράφονται χωριστά τα σχετικά αδικήματα και εάν υπάρχει ενιαίο πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ όλων των αρμόδιων αρχών.
Ο Τάσος Οικονομόπουλος θέτει παράλληλα το κρίσιμο ζήτημα της χρήσης αλγοριθμικών συστημάτων από το ίδιο το Δημόσιο. Οι δημόσιοι φορείς που χρησιμοποιούσαν ήδη τέτοια συστήματα οφείλουν να τα δηλώσουν στο σχετικό Μητρώο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η απλή καταχώριση, όμως, δεν αποτελεί εγγύηση διαφάνειας, νομιμότητας ή προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει ποιος φορέας χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη, για ποιον σκοπό, με ποια δεδομένα και με ποιον ανθρώπινο έλεγχο. Καμία απόφαση που επηρεάζει παροχές, δικαιώματα ή έννομα συμφέροντα δεν μπορεί να παραδίδεται ανεξέλεγκτα σε έναν αλγόριθμο, χωρίς ειδική αιτιολόγηση, ενημέρωση και δυνατότητα ανθρώπινης επανεξέτασης.
Με την κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για την ύπαρξη ενιαίας εθνικής στρατηγικής, τη στελέχωση της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος, τον αριθμό των καταγγελιών κατά τα έτη 2024, 2025 και το πρώτο εξάμηνο του 2026, τη λειτουργία του συστήματος καταγγελιών και την ενεργοποίηση των νέων εποπτικών μηχανισμών.
Ζητά επίσης να γνωστοποιηθεί πόσα συστήματα ΤΝ έχουν ήδη καταχωριστεί από δημόσιους φορείς, εάν τα βασικά στοιχεία του Μητρώου θα είναι δημόσια προσβάσιμα και ποια αρχή θα ελέγχει την ακρίβεια των δηλώσεων. Κυρίως, απαιτεί να διευκρινιστεί εάν ο πολίτης θα ενημερώνεται όταν μία απόφαση που τον αφορά έχει ληφθεί ή υποστηριχθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη και εάν θα διαθέτει ουσιαστικό δικαίωμα αμφισβήτησης και ανθρώπινης επανεξέτασης.
Latest Posts
